दायाँ मुटुको क्याथेटराइजेसन (Right Heart Catheterization)

छोटकरीमा: नसाबाट क्याथेटर दायाँ मुटु र फोक्सोतर्फ जाने धमनीसम्म पुर्‍याएर दबाब र रक्तप्रवाह प्रत्यक्ष मापन गरिने परीक्षण हो।

तपाईंलाई यो परीक्षण किन गर्न भनिएको हुन सक्छ?

तपाईंलाई यो परीक्षण गर्न भनिएको हुन सक्छ यदि:

  • पल्मोनरी हाइपरटेन्सनको शंका छ
  • हार्ट फेलियर जटिल छ
  • सास फेर्न गाह्रो हुनुको कारण स्पष्ट छैन
  • कार्डियाक आउटपुट प्रत्यक्ष मापन गर्नुपर्छ
  • कार्डियोजेनिक शक छ

चिकित्सकले यस परीक्षणबाट कुन प्रश्नको उत्तर खोजिरहेका छन्?
"मुटु र फोक्सोको रक्तनलीभित्र वास्तविक दबाब कति छ, र मुटुले कति रगत पम्प गरिरहेको छ?"

यो परीक्षण किन प्रत्यक्ष मापनका लागि आवश्यक पर्छ?

इको वा अन्य गैर-आक्रामक परीक्षणले फोक्सोको धमनीको दबाब अप्रत्यक्ष रूपमा मात्र अनुमान गर्न सक्छन्, जुन सधैं सटीक नहुन सक्छ। दायाँ मुटुको क्याथेटराइजेसनले भने क्याथेटर सिधै मुटुको दायाँ भाग हुँदै फोक्सोको धमनीसम्म पुर्‍याएर त्यहाँको दबाब प्रत्यक्ष नाप्छ — यो नै फोक्सोको धमनीमा उच्च दबाब (pulmonary hypertension) को निदान पुष्टि गर्ने "gold standard" मानिन्छ।

यसले के पत्ता लगाउन सक्छ?

मुटुको दायाँ भाग र फोक्सोको धमनीभित्रको वास्तविक दबाब, कार्डियाक आउटपुट (मुटुले प्रति मिनेट पम्प गर्ने रगतको मात्रा), र फोक्सोको धमनीको प्रतिरोध (pulmonary vascular resistance) प्रत्यक्ष र सटीक रूपमा मापन गर्छ। यसले फोक्सोको धमनीमा उच्च दबाब (pulmonary hypertension) को ठ्याक्कै कारण (मुटुबाट हो, फोक्सोबाट हो, वा धमनी आफैंको समस्या हो) छुट्याउन पनि मद्दत गर्छ।

नतिजाले के निर्णयमा मद्दत गर्छ?

फोक्सोको धमनीमा उच्च दबाब (Pulmonary hypertension) को निदान पुष्टि गर्न र त्यसको प्रकार (WHO Group 1–5) छुट्याउन आवश्यक हुन्छ, जसले उपचारको दिशा (कुन औषधि समूह प्रयोग गर्ने) प्रत्यक्ष निर्धारण गर्छ। जटिल हार्ट फेलियरमा, यसले हृदय प्रत्यारोपण वा LVAD जस्ता उन्नत उपचारका लागि उपयुक्तता मूल्याङ्कन गर्न पनि प्रयोग गरिन्छ।