दायाँ हृदय क्याथेटराइजेसन (Right Heart Catheterization)

छोटकरीमा: दायाँ हृदय क्याथेटराइजेसन भनेको नसाबाट पातलो क्याथेटर मुटुको दायाँ भाग हुँदै फोक्सोको धमनीसम्म पुर्‍याएर मुटुभित्रको दबाब प्रत्यक्ष नाप्ने परीक्षण हो। यसले फोक्सोको उच्च रक्तचाप (Pulmonary Hypertension) र मुटु कमजोर हुने रोगको गम्भीरता ठ्याक्कै मूल्याङ्कन गर्न मद्दत गर्छ।

तपाईंलाई यो परीक्षण किन गर्न भनिएको हुन सक्छ?

तपाईंलाई यो परीक्षण गर्न भनिएको हुन सक्छ यदि:

  • फोक्सोको उच्च रक्तचाप (Pulmonary Hypertension) शंका वा पुष्टि गर्नुपर्छ
  • उन्नत हृदय विफलताको गम्भीरता वस्तुगत रूपमा मूल्याङ्कन गर्नुपर्छ
  • मुटु प्रत्यारोपण वा LVAD को योजना बनाउनुअघि विस्तृत मूल्याङ्कन चाहिन्छ
  • भल्भ रोग वा जन्मजात मुटु रोगको दबाब सम्बन्धी जानकारी चाहिन्छ

यसले के-कस्ता जानकारी दिन्छ?

फोक्सोको धमनीको दबाब

फोक्सोको उच्च रक्तचाप छ कि छैन र कति गम्भीर छ भनेर ठ्याक्कै नाप्न सकिन्छ।

मुटुको आउटपुट

मुटुले प्रति मिनेट कति रगत पम्प गरिरहेको छ भन्ने वस्तुगत नाप दिन्छ।

मुटुभित्रको विभिन्न दबाब

मुटुका फरक-फरक कोठाको दबाब नापेर, समस्या ठ्याक्कै कहाँ छ भनेर पहिचान गर्न सकिन्छ।

यो कस्तो प्रक्रिया हो?

घाँटी, कुम वा तिघ्राको नसाबाट पातलो क्याथेटर (Swan-Ganz Catheter जस्तो) मुटुको दायाँ भाग हुँदै फोक्सोको धमनीसम्म पुर्‍याइन्छ। यो सामान्यतया स्थानीय एनेस्थेसियामा गरिन्छ र सामान्य निद्रा चाहिँदैन। प्रक्रियाको क्रममा विभिन्न बिन्दुमा दबाब नापिन्छ, र कहिलेकाहीं व्यायाम वा औषधिको प्रतिक्रिया पनि सँगै जाँचिन्छ।

बिरामीले प्रायः सोध्ने प्रश्नहरू

यो बायाँ हृदय क्याथेटराइजेसन (एन्जियोग्राम) भन्दा फरक हो?

हो — बायाँ हृदय क्याथेटराइजेसनले कोरोनरी धमनी हेर्छ, जबकि दायाँ हृदय क्याथेटराइजेसनले फोक्सोको दबाब र मुटुको दायाँ भागको कार्यक्षमता नाप्छ। कहिलेकाहीं दुवै एकैचोटि गरिन्छ।

यो कति समय लाग्छ?

सामान्यतया ३०–६० मिनेटमा सकिन्छ, जटिलता नआए धेरैजसो सोही दिन वा भोलिपल्ट घर जान सकिन्छ।

यसका जोखिम के-के छन्?

सामान्यतया सुरक्षित मानिन्छ, तर कुनै पनि क्याथेटर प्रक्रियाजस्तै रक्तस्राव, संक्रमण वा दुर्लभ रूपमा हृदय ताल असामान्यताको साना जोखिम हुन्छन्।

स्रोत तथा थप जानकारी