युवा नेपाली र मुटुको स्वास्थ्य (Young Nepalis and Heart Health)
युवामा जोखिम किन बढ्दै छ?
बसेर बिताउने समय बढ्नु
अफिस जागिर, अनलाइन पढाइ र मोबाइल/कम्प्युटर प्रयोगले दैनिक शारीरिक गतिविधि घटाएको छ।
प्रशोधित खाना र चिनीयुक्त पेय
छिटो तयार हुने खाना र चिसो पेय पदार्थको सहज उपलब्धताले नुन, चिनी र अस्वस्थ बोसोको सेवन बढाएको छ।
धूम्रपान र तम्बाकू सेवन
युवामा चुरोट र खैनी/गुट्खा जस्ता तम्बाकू उत्पादनको प्रयोग अझै सामान्य छ। थप पढ्नुहोस् →
तनाव र निद्राको कमी
पढाइ, रोजगारीको चाप र सामाजिक सञ्जालको प्रयोगले तनाव बढाई निद्राको गुणस्तर घटाएको छ।
दक्षिण एसियाली मूलको विशेष जोखिम
अन्तर्राष्ट्रिय अध्ययनहरूले दक्षिण एसियाली मूलका व्यक्तिमा अन्य जातीय समूहभन्दा कम उमेरमै र कम शरीरको तौलमा पनि हृदयरोग हुने प्रवृत्ति देखाएका छन् — यसमा आनुवंशिक तत्व, पेट वरिपरि बोसो जम्ने प्रवृत्ति र इन्सुलिन प्रतिरोधको उच्च दर योगदान गर्छन् भन्ने मानिन्छ। यसैले "म पातलो र जवान छु, चिन्ता छैन" भन्ने मान्यतामा मात्र भर पर्नु उपयुक्त होइन।
युवाले के गर्न सक्छन्?
- २० वर्षको उमेरदेखि नै रक्तचाप र तौल जस्ता आधारभूत जाँच सुरु गर्ने बानी बसाल्नुहोस्।
- परिवारमा कम उमेरमै हृदयरोग वा मधुमेहको इतिहास भए चिकित्सकलाई जानकारी दिनुहोस्।
- नियमित शारीरिक गतिविधि र स्वस्थ खानपानलाई सानै उमेरदेखि दिनचर्याको हिस्सा बनाउनुहोस्।
- धूम्रपान/तम्बाकू सुरु नै नगर्नुहोस्, र सुरु भइसकेको भए त्याग्ने प्रयास गर्नुहोस्।
किन ढिलो नगर्ने?
धमनीमा प्लाक जम्ने प्रक्रिया दशकौंअघि, कम उमेरदेखि नै सुरु हुन्छ भन्ने प्रमाण बलियो छ। यसैले "बुढ्यौलीमा हेरौंला" भन्नुभन्दा, युवावस्थादेखि नै स्वस्थ बानी बसाल्नु दीर्घकालीन रूपमा सबैभन्दा प्रभावकारी उपाय हो।
प्रायः सोधिने प्रश्नहरू
२०–३० वर्षको उमेरमा हृदय जाँच गराउनु आवश्यक हो?
लक्षणविहीन युवाका लागि सामान्यतया आधारभूत रक्तचाप र तौल जाँच पर्याप्त हुन्छ, तर परिवारमा हृदयरोगको इतिहास भए थप जाँचबारे चिकित्सकसँग छलफल गर्नु उपयुक्त हुन्छ।
जिम नगई पनि फिट रहन सकिन्छ?
सकिन्छ — नियमित हिँडाइ, साइकल चलाउने वा घरायसी शारीरिक गतिविधिले पनि उल्लेख्य फाइदा दिन्छ। महँगो जिम सदस्यता अनिवार्य होइन।
सामाजिक सञ्जालमा देखिने "फिटनेस ट्रेन्ड" पछ्याउनु सुरक्षित हो?
सबै ट्रेन्ड वैज्ञानिक आधारमा उपयुक्त हुँदैनन् — नयाँ डाइट वा तीव्र व्यायाम कार्यक्रम सुरु गर्नुअघि भरपर्दो स्रोत जाँच्नु वा चिकित्सक/फिटनेस विशेषज्ञसँग सल्लाह लिनु उपयोगी हुन्छ।