अतिरिक्त वा छुटेको जस्तो धड्कन (Premature Beats / PVCs / PACs)

छोटकरीमा: समयभन्दा चाँडो आउने अतिरिक्त धड्कन माथिल्लो कोठाबाट (PAC) वा तल्लो कोठाबाट (PVC) आउन सक्छ। धेरै व्यक्तिमा यी हानिरहित हुन्छन्।
मुटुको तल्लो कोठाबाट समयभन्दा चाँडो आउने अतिरिक्त धड्कन (PVC) र सोसँग मिल्दो ECG ढाँचा

कस्ता लक्षण हुन सक्छन्?

  • धड्कन छुटेको जस्तो
  • एक्कासि जोडले धड्किएको जस्तो
  • फड्कन
  • कहिलेकाहीँ कुनै लक्षण नहुनु

कारण वा जोखिम के हुन सक्छ?

  • क्याफिन
  • तनाव वा कम निद्रा
  • मदिरा
  • मुटुको संरचनात्मक रोग केही व्यक्तिमा

कसरी पत्ता लगाइन्छ?

  • ECG
  • होल्टर वा प्याच मनिटर
  • PVC को मात्रा मापन
  • मुटुको अल्ट्रासाउन्ड
  • चयनित अवस्थामा MRI

उपचार कसरी गरिन्छ?

कम मात्रामा उपचार आवश्यक नहुन सक्छ।

लक्षण, उच्च मात्रा वा मुटुमा असर परेको अवस्थामा औषधि वा ablation विचार गर्न सकिन्छ।

घरमा के कुरामा ध्यान दिने?

  • क्याफिन, निद्रा र तनावसँग सम्बन्ध हेर्नुहोस्।
  • लक्षण र नाडी अभिलेख राख्नुहोस्।
कहिले आपतकालीन सहायता चाहिन्छ — नेपालमा हुनुहुन्छ भने: धड्कनसँग बेहोसी, छाती दुखाइ वा गम्भीर सास भए तुरुन्त एम्बुलेन्सका लागि 102 मा फोन गर्नुहोस् वा नजिकको अस्पतालको आपतकालीन (Emergency) विभागमा जानुहोस्।
संयुक्त राज्य अमेरिका: उस्तै लक्षणमा 911 मा फोन गर्नुहोस् वा नजिकको आपतकालीन कक्षमा जानुहोस्।

चिकित्सकसँग सोध्न सकिने प्रश्नहरू

  • यो समस्या कति गम्भीर छ?
  • मलाई कुन जाँच आवश्यक छ?
  • उपचारका विकल्प र तिनका फाइदा/जोखिम के हुन्?
  • घरमा कुन लक्षण वा मापन अभिलेख राख्ने?
  • कुन अवस्थामा तुरुन्त अस्पताल जानुपर्छ?

मुख्य कुरा

लक्षणको नाम मात्रबाट निदान निश्चित हुँदैन। सही परीक्षण, व्यक्तिगत जोखिम र समग्र स्वास्थ्यअनुसार उपचार योजना फरक हुन सक्छ। नियमित फोलोअप, औषधि पालना र नयाँ वा बिग्रँदो लक्षण चाँडै बताउनु महत्वपूर्ण हुन्छ।

मेरो अर्को कदम

  • मेरो निदान (Diagnosis) को सही नाम के हो?
  • रोग हल्का, मध्यम वा गम्भीर कुन स्तरमा छ?
  • मलाई अर्को कुन परीक्षण चाहिन्छ?
  • मेरो औषधि किन दिइएको हो?
  • म कति व्यायाम गर्न सक्छु?
  • मेरो परिवारका सदस्यले जाँच (Screening) गर्नुपर्छ?
  • अर्को फलोअप (Follow-up) कहिले?

अन्तिम पटक चिकित्सकीय समीक्षा: अगस्ट २०२६ · प्रमाण अद्यावधिक: ACC/AHA हालैका दिशानिर्देशसम्म