उच्च रक्तचाप (Hypertension)
रक्तचाप लगातार उच्च रहँदा मुटु, मस्तिष्क, मिर्गौला र रक्तनलीमा असर पर्न सक्छ।
थप पढ्नुहोस् →मुटुका रोगहरू
सामान्यदेखि जटिल मुटु तथा रक्तनलीसम्बन्धी अवस्थाबारे बुझौँ।
कोलेस्ट्रोल (Cholesterol)
एलडीएल (LDL) धेरै हुँदा धमनीमा जमावट बढ्न सक्छ र हृदयाघात तथा मस्तिष्कघातको जोखिम बढ्न सक्छ।
थप पढ्नुहोस् →
कोरोनरी धमनी रोग (Coronary Artery Disease)
मुटुमा रगत पुर्याउने धमनीमा जमावट बन्ने अवस्थालाई कोरोनरी धमनी रोग भनिन्छ।
थप पढ्नुहोस् →
हृदयाघात (Heart Attack)
मुटुको कुनै भागमा रगतको आपूर्ति अचानक अवरुद्ध हुँदा हृदयाघात हुन सक्छ।
थप पढ्नुहोस् →
एट्रियल फिब्रिलेसन (Atrial Fibrillation / AFib)
एट्रियल फिब्रिलेसन मुटुको माथिल्लो कोठाबाट सुरु हुने अनियमित धड्कन हो।
थप पढ्नुहोस् →
मुटुको कमजोरी (Heart Failure)
मुटुको कमजोरी भनेको मुटु बन्द हुनु होइन; मुटुले शरीरको आवश्यकता अनुसार रगत पम्प गर्न वा भरिन गाह्रो हुने अवस्था हो।
थप पढ्नुहोस् →मुटुको भल्भ रोग (Heart Valve Disease)
मुटुका भल्भ साँघुरिन वा चुहिन सक्छन्, जसले मुटुको रगत प्रवाहमा असर पार्न सक्छ।
थप पढ्नुहोस् →महाधमनीका रोग (Aortic Disease)
महाधमनी शरीरको सबैभन्दा ठूलो धमनी हो; यसको फैलावट वा चिरा गम्भीर हुन सक्छ।
थप पढ्नुहोस् →बाथ मुटुरोग (Rheumatic Heart Disease)
बाथ ज्वरोपछि मुटुको भल्भमा दीर्घकालीन क्षति हुन सक्छ।
थप पढ्नुहोस् →जन्मजात मुटुरोग (Congenital Heart Disease)
जन्मँदै मुटुको बनावटमा हुने समस्यालाई जन्मजात मुटुरोग भनिन्छ।
थप पढ्नुहोस् →लक्षण तथा प्रारम्भिक मूल्याङ्कन
छाती दुखाइ
नयाँ छाती दुखाइ भएमा गम्भीर कारण र बढी प्रचलित कारण कसरी छुट्याइन्छ भन्नेबारे प्रारम्भिक जानकारी।
पढ्नुहोस् →मुटुको धड्कन असामान्य महसुस हुनु
धड्कन छिटो, अनियमित वा छुटेको महसुस हुँदा के-के कारण हुन सक्छन्।
पढ्नुहोस् →सास फेर्न गाह्रो हुनु
मुटु, फोक्सो वा अन्य कारणले सास छोटो हुँदा कसरी छुट्याउने भन्नेबारे विस्तृत जानकारी।
पढ्नुहोस् →बेहोस हुने समस्या
मस्तिष्कमा क्षणिक रगत प्रवाह घट्दा हुने बेहोसी — सामान्यदेखि गम्भीर सम्मका कारण।
पढ्नुहोस् →भल्भ तथा फोक्सो-सम्बन्धी दबाब
एओर्टिक स्टेनोसिस
एओर्टिक भल्भ साँघुरिने अवस्था — कहिले निगरानी, कहिले भल्भ बदल्ने प्रक्रिया आवश्यक हुन्छ।
पढ्नुहोस् →फोक्सोको धमनीमा उच्च रक्तचाप
फोक्सोतर्फ जाने धमनीमा दबाब बढ्दा हृदयको दायाँ भागमा पर्ने असर।
पढ्नुहोस् →थप विस्तृत विषयहरू
लय र विद्युतीय समस्या
एट्रियल फ्लटर
AFib सँग नजिकको सम्बन्ध भएको संगठित छिटो ताल — प्रायः ablation बाट पूर्ण निको हुन्छ।
पढ्नुहोस् →अतिरिक्त/छुटेको धड्कन (PVC/PAC)
बेला-बेलामा हुने अतिरिक्त धड्कन — प्रायः हानिरहित तर मूल्याङ्कन उपयोगी।
पढ्नुहोस् →SVT (सुप्राभेन्ट्रिकुलर टाकिकार्डिया)
माथिल्लो कोठाबाट सुरु हुने छिटो धड्कन — प्रायः जीवनघातक हुँदैन, एब्लेसनले प्रभावकारी उपचार।
पढ्नुहोस् →VT (भेन्ट्रिकुलर टाकिकार्डिया)
तल्लो कोठाबाट सुरु हुने छिटो धड्कन — गम्भीर हुन सक्छ, विशेषगरी पहिले नै मुटुरोग भएकाहरूमा।
पढ्नुहोस् →WPW सिन्ड्रोम
जन्मजात अतिरिक्त विद्युतीय मार्गका कारण हुने छिटो धड्कन — एब्लेसनले प्रायः पूर्ण उपचार दिन्छ।
पढ्नुहोस् →ब्राडीकार्डिया — ढिलो हृदयगति
हृदयगति प्रति मिनेट ६० भन्दा कम हुनु; कहिले सामान्य, कहिले पेसमेकर आवश्यक हुने अवस्था।
पढ्नुहोस् →अचानक मुटु बन्द हुनु
मुटुको विद्युतीय प्रणाली अचानक बिग्रँदा हुने अवस्था — हृदयाघातभन्दा कसरी फरक छ भन्नेसहित।
पढ्नुहोस् →सुन्निने वा संक्रमणजन्य अवस्था
क्षयरोग र मुटु
TB pericarditis र Rifampicin ले मुटुका औषधिसँग गर्न सक्ने अन्तरक्रिया — नेपालका लागि विशेष महत्त्वपूर्ण।
पढ्नुहोस् →मायोकार्डाइटिस
मुटुको मांसपेशी सुन्निने रोग, प्रायः भाइरल संक्रमणपछि। धेरैजसो निको हुन्छन्।
पढ्नुहोस् →पेरिकार्डाइटिस
मुटु बाहिरको तह सुन्निने रोग — अगाडि झुक्दा कम हुने तीखो छाती दुखाइ मुख्य संकेत।
पढ्नुहोस् →इन्डोकार्डाइटिस
मुटुभित्री तह वा भल्भमा हुने संक्रमण — छिटो पत्ता लगाई antibiotic उपचार महत्त्वपूर्ण।
पढ्नुहोस् →मुटुको मांसपेशी सम्बन्धी
कार्डियोमायोप्याथी
फैलिएको (dilated), मांसपेशी बाक्लिने (hypertrophic), कडा हुने (restrictive) तथा अन्य प्रकारका कार्डियोमायोप्याथी।
पढ्नुहोस् →हाइपरट्रोफिक कार्डियोमायोप्याथी (HCM)
मुटुको मांसपेशी असामान्य बाक्लो हुने वंशानुगत अवस्था। उपयुक्त व्यवस्थापनले सामान्य जीवन सम्भव।
पढ्नुहोस् →चयापचय र जोखिम कारक
मेटाबोलिक सिन्ड्रोम
पेटको बोसो, उच्च रक्तचाप, ट्राइग्लिसराइड र ग्लुकोज मध्ये धेरै एकैसाथ हुँदा मुटुरोग जोखिम बढ्छ।
पढ्नुहोस् →पारिवारिक उच्च कोलेस्ट्रोल (FH)
जन्मैदेखि LDL धेरै उच्च हुने वंशानुगत अवस्था — सानै उमेरमा हृदयाघातको जोखिम बढाउँछ।
पढ्नुहोस् →दीर्घकालीन स्थिर एन्जाइना (Chronic Stable Angina)
कोरोनरी धमनीको स्थिर साँघुरोपनका कारण मेहनत गर्दा दोहोरिने छातीको असहजता, सास फेर्न गाह्रो हुने वा काम गर्ने क्षमता घट्ने जस्ता लक्षण।
थप पढ्नुहोस् →रक्तनली र मस्तिष्क सम्बन्धी
खुट्टाका धमनी साँघुरिने रोग (PAD)
हिँड्दा खुट्टा दुख्ने मुख्य संकेत; यसले हृदयाघात र स्ट्रोकको जोखिम पनि बढाउँछ।
पढ्नुहोस् →स्ट्रोक (मस्तिष्कघात)
प्रकार, कारण, जोखिम कारक र मुटुरोगसँगको सम्बन्ध। तत्काल संकेतका लागि आपतकालीन खण्ड हेर्नुहोस्।
पढ्नुहोस् →निद्रा र श्वासप्रश्वास
निद्रामा सास रोकिने समस्या (Sleep Apnea)
निद्रामा सास बारम्बार रोकिनुले उच्च रक्तचाप, AFib, हृदय विफलता र स्ट्रोकको जोखिम बढाउन सक्छ।
पढ्नुहोस् →श्वासप्रश्वास संक्रमण र मुटु
फ्लु, COVID-19 र RSV ले हृदयरोगीमा जोखिम बढाउन सक्छ। भ्याक्सिन र सावधानीको भूमिका।
पढ्नुहोस् →विशेष अवस्था र समूह
उभिँदा मुटुको धड्कन अत्यधिक बढ्ने अवस्था (POTS)
उभिएपछि धड्कन असामान्य रूपमा बढ्ने र चक्कर/थकान हुने अवस्था।
पढ्नुहोस् →क्यान्सर उपचार र मुटु
केही chemotherapy र radiation ले मुटुलाई असर पार्न सक्छन् — निगरानी र मुटु जोगाउने उपाय।
पढ्नुहोस् →वृद्ध वयस्क र मुटुरोग
उमेरसँगै फरक देखिने लक्षण र धेरै औषधि व्यवस्थापनका विशेष विचारणीय कुरा।
पढ्नुहोस् →